Cel: Zrównoważona kariera
Jak połączyć marzenia o pracy z sensem z wyzwaniami współczesnego świata?
Młodzi ludzie coraz częściej szukają w pracy czegoś więcej niż tylko wynagrodzenia – chcą, by ich zajęcie miało sens i przynosiło pozytywny wpływ na świat. „Cel: Zrównoważona kariera” to interaktywne narzędzie, które łączy indywidualne wartości uczniów z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ, inspirując ich do odpowiedzialnego planowania przyszłości zawodowej.
Model wsparcia kariery zawodowej zaprojektowany z myślą o uczniach i nauczycielach.
Odbiorcy innowacji (uczniowie szkół ponadpodstawowych w wieku 15–19 lat) oraz użytkownicy (doradcy zawodowi i nauczyciele) mierzą się na co dzień z konkretnymi trudnościami:
postrzeganiem doradztwa zawodowego jako zajęć drugiej kategorii, spychanych na koniec planu lekcji lub prowadzonych na nieatrakcyjnych materiałach
skupieniem uczniów na korzyściach indywidualnych przy jednoczesnym poczuciu lęku przed przyszłością i braku poczucia sprawczości
brakiem gotowych, angażujących narzędzi, które łączyłyby globalne wyzwania społeczne i klimatyczne z praktycznymi decyzjami na rynku pracy
Jak działa „Cel: Zrównoważona kariera”?
Rozwiązanie to serwis internetowy łączący interaktywny quiz z bogatą bazą wiedzy o zawodach, obudowany gotowym scenariuszem lekcji dla nauczycieli. Proces pracy z narzędziem przebiega w następujących krokach:
Wypełnienie quizu: zamiast tradycyjnego testu kompetencji uczeń odpowiada na pytania o to, jakie wyzwania świata są dla niego najważniejsze i co go naprawdę obchodzi.
Otrzymanie wyniku: system wskazuje 3 Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ, które są najbliższe wartościom i preferencjom użytkownika.
Odkrywanie zawodów: do każdego celu przypisana jest lista co najmniej 15 konkretnych ścieżek kariery z prostym wyjaśnieniem, jak dany zawód realnie wpływa na zmianę świata (wraz z przekierowaniem do pełnego opisu w serwisie Mapa Karier).
Dyskusja na lekcji: nauczyciel_ka lub doradca_czyni zawodowy_a prowadzi zajęcia na podstawie gotowego scenariusza, zachęcając młodzież do refleksji nad łączeniem sensu pracy z zarabianiem pieniędzy.
Elementy modelu
Interaktywny quiz (oraz wersja analogowa do druku): narzędzie do diagnozy wartości uczniów, dostępne online oraz w formacie materiałów drukowanych.
Opis Celów Zrównoważonego Rozwoju: 17 celów ONZ przedstawionych w przystępny sposób, z perspektywy rynku pracy i korzyści społecznych.
Katalog min. 15 zawodów do każdego celu: zbiór profesji (np. inżynier, adwokat, hodowca ryb, programista) pokazujący praktyczne sposoby realizowania globalnych celów w różnych branżach.
Scenariusz zajęć ze wskazówkami metodycznymi: elastyczny plan lekcji dostosowany do wariantu 1- lub 2-godzinnego.
Cel: Zrównoważona kariera
Odpowiadając na pytania o przyszłość zawodową, młodzi ludzie często wskazują na pragmatyczne czynniki, takie jak zarobki czy elastyczny czas pracy, ponieważ rzadko kto pokazuje im szerszą perspektywę. Gdy jednak zachęci się ich do refleksji nad wyzwaniami świata, okazuje się, że chętnie wybieraliby ścieżki kariery spójne z ich wartościami. – Problem nie polega na tym, że młodzi nie chcą myśleć szerzej. Polega na tym, że nikt im nie dał do tego narzędzi – zauważa Andrzej Pieńkowski, współtwórca innowacji z Fundacji Katalyst Education. – Chcemy pokazać, że możesz spełniać ważną społeczną funkcję, będąc zarówno inżynierem po sześciu latach trudnych studiów, jak i hodowcą ryb. Są zawody dla każdego – dodają twórcy innowacji.
Co mówią dane?
Zarówno dane z diagnozy problemu, jak i wyniki przeprowadzonej ewaluacji potwierdzają ogromne zapotrzebowanie na to rozwiązanie oraz jego wysoką skuteczność:
Jest o czym rozmawiać
57%
polskich uczniów w badaniu OECD PISA 2022 zgodziło się ze stwierdzeniem, że szkoła nie przygotowała ich do dorosłego życia, a co trzeci uznał te lata za stratę czasu
65%
uczniów chciałoby, aby w ich szkołach odbywały się dodatkowe zajęcia dotyczące zrównoważonego rozwoju
66%
uczniów uznało, że po lekcji z wykorzystaniem innowacji wzrosła ich wiedza na temat Cel Zrównoważonego Rozwoju
75%
uczniów potrafiło po zajęciach wskazać konkretny zawód realizujący kluczowy dla nich CZR
Innowacja „Cel: Zrównoważona kariera”
Bezpłatny serwis internetowy i zestaw materiałów edukacyjnych łączący interaktywny quiz z bazą wiedzy o zawodach oraz scenariuszem lekcji. Pozwala młodzieży ze szkół ponadpodstawowych powiązać indywidualne preferencje zawodowe z Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ, pokazując, że osobiste korzyści z pracy mogą iść w parze z pozytywnym wpływem na świat.
„Chcemy pokazać, że możesz spełniać ważną społeczną funkcję, będąc zarówno inżynierem po sześciu latach trudnych studiów, jak i hodowcą ryb. Są zawody dla każdego”.
Zespół Katalyst Education
Skąd pomysł i kto za nim stoi?
Za innowacją stoi Fundacja Katalyst Education – uznana organizacja pozarządowa rozwijająca popularne projekty edukacyjne, takie jak „Mapa Karier” czy „Pi-stacje”. Pomysł zrodził się z wieloletnich doświadczeń zespołu w pracy z młodzieżą i obserwacji, że rozmowy o przyszłości zawodowej często toną w lęku. Połączenie bazy wiedzy o rynku pracy z Agendą 2030 ONZ pozwoliło stworzyć narzędzie, które przekłada globalne wyzwania na język konkretnych decyzji życiowych.
„Problem nie polega na tym, że młodzi nie chcą myśleć szerzej. Polega na tym, że nikt im nie dał do tego narzędzi”
Andrzej Pieńkowski
Niska ranga doradztwa i lęk przed przyszłością
To nie był pomysł, który spadł znikąd. Przez lata prowadzenia Mapy Karier autorzy projektu rozmawiali z setkami młodych ludzi i widzieli ten sam wzorzec – lęk o przyszłość. W Fundacji coraz częściej pojawiało się jedno pytanie: co możemy z tym zrobić?
Odpowiedzią miało być połączenie dwóch rzeczy, którymi twórcy zajmowali się od dawna – eksploracji zawodowej i globalnych wyzwań opisanych w Agendzie 2030. Cele Zrównoważonego Rozwoju od jakiegoś czasu krążyły w ich rozmowach jako coś, co dobrze byłoby przełożyć na język konkretnych decyzji zawodowych. Brakowało tylko narzędzia, które zrobi to w prosty sposób.
Wielu uczniów wchodzących w dorosłość doświadcza zagubienia i lęku, wzmacnianego przez negatywne przekazy medialne. Jednocześnie lekcje doradztwa zawodowego, choć formalnie obowiązkowe od 2017 roku, bywają traktowane po macoszemu. Innowacja ma na celu odczarowanie tego przedmiotu i nadanie mu realnego sensu. Jak podkreśla Andrzej Pieńkowski: „Wciąż jest za mało świadomości. My jesteśmy młodym społeczeństwem pod kątem psychologicznym – w wielu krajach normą jest oddawanie części pieniędzy na cel społeczny, u nas to się dopiero kształtuje”.
Chcemy pokazać, że możesz spełniać ważną społeczną funkcję, będąc zarówno inżynierem po sześciu latach trudnych studiów, jak i hodowcą ryb. Są zawody dla każdego.
Innowatorzy_ki z Fundacji Katalyst Education
Zdjęcia: Fundacja Katalust Education