logo transferhub białe

Brak zwyczaju rozmawiania wprost o trudnościach, milczenie oraz obawa przed krytyką niszczą relacje i zdrowie psychiczne pracownic_ków instytucji kultury.

Praca w instytucjach kultury opiera się na pasji i zaangażowaniu, ale brak bieżącego dialogu, ciągłe przeciążenie pracą oraz unikanie trudnych tematów prowadzą do wypalenia zawodowego i kryzysów psychicznych. Innowacja „Codzienny Empatyczny Feedback” przychodzi z pomocą małym zespołom domów kultury i bibliotek, oferując praktyczne, gotowe narzędzia, które uczą wyznaczania granic, otwartej komunikacji i budowania poczucia bezpieczeństwa w miejscu pracy. – „Wiele osób wyniosło doświadczenie, że bezpieczniej jest się podporządkować, zgadywać albo milczeć. Samo powiedzenie »mów otwarcie« nie unieważni tych doświadczeń” – podkreśla Lena Rogowska-Lewandowska, innowatorka z Fundacji Kultury Dialogu stojąca za innowacją „Codzienny Empatyczny Feedback”

Codzienny Empatyczny Feedback – model wsparcia pracownic_ków insytycji kultury

W domach kultury i bibliotekach jakość zarządzania oraz środowisko pracy bywają zaniedbywane, a brak własnych działów HR oraz przygotowania menedżerskiego kadry utrudnia rozwiązywanie konfliktów.

grafika przedstawiająca dwie usmiechające się do siebie twarze a jednoczesnie za uśmiechniętymi twarzami odwrócone w drugą stronę dwie smutne twarze patrzące w przeciwnym kierunku

Brak zwyczaju rozmawiania wprost – problemy i trudności są zamiatane pod dywan, co prowadzi do narastania nieporozumień.

trzy postacie, jedna najwyższa podtrzymująca krzesło, najniższa stojąca na krześle i nie mogąca dosięgnąć żarówki wiszącej nad głową, trzecia pokazująca na dwie pierwsze postaci, w pozycji rozkazującej

Instytucje kultury rzadko posiadają działy HR, a kadra kierownicza często nie posiada przygotowania z zakresu zarządzania ludźmi i komunikacji miękkiej.

trzy postacie przy stole, jedna mówi, pozostałe milczą, mają zapięte usta

Pracownicy_ce obawiają się reakcji przełożonych, krytyki lub utraty pracy, przez co milczą na spotkaniach, a uwagi zgłaszają po cichu na korytarzach.

postać przy pustym stole z z pustymi krzesłami dokoła stołu, jedno krzesło przewrócone

Przeciążenie pracą przy niskich płacach oraz poczucie braku wpływu przekładają się na wysoki poziom stresu, absencję chorobową i rotację.

Jak działa Codzienny Empatyczny Feedback?

Innowacja to proces edukacyjny, który pomaga zespołom przełożyć wiedzę psychologiczną i neurobiologiczną na proste, codzienne nawyki komunikacyjne bez konieczności ciągłego zamawiania kosztownych, zewnętrznych szkoleń.

trzy osoby pochylne nad kawałkiem papieru na stole

Osoby odpowiedzialne w instytucji za kwestie pracownicze (np. z działu kadr, dyrekcji lub liderzy wewnętrzni) zapoznają się z instrukcją i przygotowują zespół do procesu.

kamera

Zespół wspólnie lub indywidualnie ogląda trzy krótkie filmy, które tłumaczą ideę empatycznego feedbacku, analizują najczęstsze błędy i przełamują mit stresującej oceny.

postać przyglądająca się sobie w lustrze

Każdy pracownik realizuje ćwiczenia z modułu „autorefleksja”, przyglądając się własnym nawykom komunikacyjnym, emocjom i reakcjom na informację zwrotną.

dwie osoby siedzące naprzeciw siebie powtarzające gesty z grafiki wiszące za nimi na ścianie.

Uczestnicy wykonują ćwiczenia praktyczne z kart, ucząc się wyrażać swoje potrzeby i granice bez oceniania intencji rozmówcy.

dwie osoby witające się

Zespół przenosi wypracowane zasady do codziennych praktyk – podczas odpraw, ewaluacji projektów, bieżących rozmów czy zgłaszania trudności.

Elementy „Codziennego empatycznego feedbacku”.

ekran  z prostokątem i trójkącikiem w środku prostokąta

Trzy filmy edukacyjne (~7 min każdy): wideo poruszające tematykę budowania otwartej komunikacji, unikania błędów oraz wdrażania umiejętności feedbackowych w życie.

trzykarty przedstawiające czapkę absolwencką, żarówkę i sztangę

27 kart procesowych podzielonych na trzy moduły: Wiedza (rozwijająca wątki z filmów), Autorefleksja (służąca wglądowi w siebie) oraz Ćwiczenia (do praktyki zespołowej).

broszura pokazująca postać poruszającą się wg kierunku strzałek

Instrukcja dla użytkowniczek i użytkowników: przejrzysty przewodnik w wersji drukowanej i cyfrowej, prowadzący krok po kroku przez planowanie, monitorowanie i podsumowanie procesu w instytucji.

W domach kultury i bibliotekach panuje częste przekonanie, że praca na rzecz wyższych wartości i misji społecznej rekompensuje trudne warunki i niskie płace. W rzeczywistości brak wewnętrznych procedur i wsparcia psychologicznego sprawia, że sektor ten charakteryzuje się jednym z najniższych wskaźników zdrowia psychicznego. – Boli mnie, kiedy instytucja robi ważne rzeczy dla swoich odbiorców, a jednocześnie krzywdzi osoby, które te rzeczy tworzą. Misja kulturalna sama w sobie nie chroni przed przemocą. – zauważa innowatorka w rozmowie z TransferHUB.

Co mówią dane?

Cena kultury

7 500
i 4 000

tyle jest odpowiednio bibliotek i domów kultury w Polsce

40

instytycji kultury zbadano w całej Polsce pod kątem feedbacku – we wszystkich potwierdzono, że rutynowy feedback jest w domach kultury i bibliotekach praktycznie nieobecny

Codzienny Empatyczny Feedback – narzędzie do budowania relacji bez oceniania

Program edukacyjny, który pomaga tworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmów, uczy stawiania granic i chroni dobrostan pracowników instytucji kultury

Chciałyśmy stworzyć miejsce na rozmowę, zanim napięcie urośnie. Żeby można było opowiedzieć, co danej osobie przeszkadza w związku z sytuacją, która wydarzyła się w pracy i jaki to ma na nią wpływ. A potem usłyszeć drugą osobę, bez zgadywania jej intencji. Żeby taka rozmowa była możliwa, obie strony potrzebują poczucia, że mogą się odezwać i zostaną potraktowane poważnie. 

Lena Rogowska-Lewandowska, fundacja Kultury Dialogu

Skąd się wziął pomysł na innowację?

Zaczęło się od współpracy z Muzeum Sztuki Nowoczesnej, które przygotowywało się do przeprowadzki do nowego budynku. Zespół się rozrastał. Wcześniejszy sposób współpracy, oparty w dużej mierze na relacjach grupy przyjaciół, przestawał wystarczać. Dochodziły nowe osoby i trzeba było wypracować zasady, które będą zrozumiałe także dla nich. 

Podczas diagnozy zauważono, że przemilczane, codzienne trudności nie znikają, lecz obrastają domysłami i żalem. Wówczas zrodziła się potrzeba stworzenia prostego narzędzia przełamującego biznesowe, korporacyjne schematy na język bliski polskim instytucjom kultury.

Kto stoi za innowacją?

Za innowacją stoi Fundacja Kultury Dialogu oraz Lena Rogowska-Lewandowska. Lena kształciła się w Akademii Teatralnej, a jej podejście do relacji ukształtowały m.in. doświadczenia z Teatru Remus na warszawskiej Pradze Północ , praca streetworkingowa z młodzieżą zagrożoną wykluczeniem oraz projekty artystyczne realizowane w zakładzie poprawczym dla dziewcząt

„Ciekawość jest dla mnie jednym z fundamentów empatycznej informacji zwrotnej. Kiedy czyjeś zachowanie mnie złości albo jest dla mnie niezrozumiałe, próbuję zapytać: co jest dla tej osoby ważne? Co próbuje ochronić? Nie wiem tego, dopóki mi o tym nie opowie. Sama mogę jednocześnie powiedzieć, co mi nie pasuje i na co się nie zgadzam. Ciekawość nie odbiera mi prawa do granic”. 
Lena Rogowska-Lewandowska

Innowatorka podkreśla, że autentyczność w komunikacji jest ważniejsza niż sztywne skrypty czy wyuczone formułki. W polskim kontekście kulturowym relacje często buduje się przez wspólne narzekanie, które jednak rzadko prowadzi do konstruktywnego rozwiązania problemu. Codzienny Empatyczny Feedback uczy przechodzenia od narzekania do odważnego wypowiadania swoich potrzeb, pamiętając, że bezpieczny zespół to nie taki, w którym wszyscy się zgadzają, ale taki, w którym można powiedzieć „mam inne zdanie” i nadal być traktowanym z szacunkiem

Trudności i konflikty nadal będą. Chciałabym, żeby było z kim o nich porozmawiać, żeby można było czegoś się dowiedzieć o sobie nawzajem i zmienić to, co nie działa. Żeby ludzie mogli robić ważne rzeczy bez płacenia za nie własnym zdrowiem.

Lena Rogowska-Lewandowska, Fundacja Kultury Dialogu

Zdjęcia: Fundacja Tulipan.